LUYỆN SPEAKING VỚI KỸ THUẬT SHADOWING TỪ A-Z

Kỹ thuật Shadowing là một phương pháp hiệu quả giúp cải thiện kỹ năng Speaking vượt trội. Đối với kỹ năng Speaking, để có thể làm tốt ở kỹ thuật này thì cần phải có một nền tảng phát âm chuẩn. Việc phát âm chuẩn là điều kiện tiên quyết để chúng ta ghi điểm trong bài thi IELTS Speaking và xa hơn là ‘làm chủ’ bất cứ ngôn ngữ nào. Vậy, làm thế nào để cải thiện Phát âm? 

Sau đây WISE ENGLISH chia sẻ cho bạn ngay bí quyết luyện phát âm đúng, chuẩn bằng phương pháp “Shadowing” (Tạm dịch: Bắt chước phát âm)

I. Shadowing là gì?

1. Định nghĩa

Shadowing (Kỹ thuật cái bóng) là kỹ thuật bắt chước âm (sound), độ nhấn nhá (stress) và ngữ điệu (intonation) của người bản xứ ngay sau khi nghe họ phát âm.

Đây là một phương pháp tương đối mới mẻ về học tiếng Anh. Kỹ thuật này không được nhiều người biết nhưng lại có hiệu quả trong việc luyện tập ngữ điệu, nhịp điệu, cách phát âm của người bản xứ ngay khi nghe họ phát âm.

Khác với những kỹ thuật nghe và lặp lại khác, với Shadowing bạn sẽ không chờ nghe hết cả câu và sau đó mới nhắc lại những gì Speaker nói. Thay vào đó, bạn và người nói gần như sẽ nói đồng thời, cụ thể, bạn bắt chước hoàn toàn ngữ điệu, cách họ ngắt câu, luyến láy của họ. 

Việc sử dụng kỹ thuật này có thể giúp mọi người tự luyện speaking được ở nhà. Ưu điểm là dễ thực hiện, giúp mọi người có thể đồng thời luyện được kỹ năng nghe và nói cùng lúc.

 

2. Cách thức hoạt động của Shadowing

Trong kỹ thuật Shadowing, thời gian phản ứng từ lúc nghe một từ đến khi phát âm từ đó có thể chỉ kéo dài trong 254 mili giây thậm chí ngắn còn 150 mili giây. Khi một người lặp lại những từ nghe được, họ cũng đồng thời tự động phân tích cú pháp và ngữ nghĩa của những từ đó.

Không chỉ là việc đơn thuần đọc to một số từ ngữ, quá trình lặp lại trong kỹ thuật nói nhại đòi hỏi người nói phải phân tích, xử lý thông tin và bắt chước lối diễn đạt của những nội dung nghe được.

3. Shadowing dành cho ai? 

Shadowing không kén chọn, bạn không nhất thiết phải đạt một trình độ tiếng Anh nhất định mới có thể áp dụng. Bạn hoàn toàn có thể bắt đầu từ con số 0. 

Hãy thử tượng tượng việc bạn luyện tập Shadowing giống như cách một em bé bắt đầu học nói trước khi hiểu được những gì mình nói ra. Tới lúc bạn đã có một vốn kiến thức nhất định và hiểu được những gì mình nói, thì Shadowing đã giúp cho ngữ điệu của bạn tốt hơn nhiều rồi.

4. Lợi ích 

Nói trôi chảy tự nhiên 

Shadowing giúp tạo ra những liên kết trong bộ não khi thiết lập những âm thanh, từ ngữ và câu một cách nhanh và chính xác, giống như một phản xạ thần kinh. Điều này rất quan trọng nếu chúng ta muốn trau dồi vốn tiếng Anh cao hơn dựa trên nền tảng là sự trôi chảy và tự nhiên, gần như là một phản xạ về ngôn ngữ.  

Phương pháp này giúp chúng ta bỏ thói quen tự dịch qua lại trong đầu giữa tiếng Việt và tiếng Anh trước khi thực sự phản ứng. Thói quen này chính là rào cản cho việc tiếp thu và giao tiếp tiếng Anh. Bạn có thể đọc thêm các cách loại bỏ thói quen dịch trong đầu.

Phát âm chuẩn

Chúng ta đều biết, để phát ra các âm tiếng Anh đòi hỏi chúng ta phải vận động môi, lưỡi, răng và cổ họng khác hẳn với các âm tiếng Việt quen thuộc. Chúng ta không nói được chuẩn đơn giản vì cơ thể chúng ta chưa quen với điều đó.

Khi thực hành lặp lại, cố gắng bắt chước y hệt những âm thanh tiếng Anh, chúng ta cũng đang luyện tập cho cơ thể quen với việc tạo ra các âm này, không áp dụng những quy tắc phát âm tiếng Việt với tiếng Anh nữa, xây dựng được giọng tiếng Anh gần với giọng bản ngữ.

Xem thêm: Các bước giúp bạn phát âm như người bản xứ 

II. Phương pháp luyện tập kỹ thuật Shadowing

1. Bước 1: Chọn tư liệu nghe

luyen speaking

Trong kỹ thuật Shadowing, việc chọn tư liệu nghe để nhại theo là cực kỳ quan trọng. Để lựa được nguồn tư liệu nghe phù hợp, cần xem xét đến nhiều yếu tố ảnh hưởng đến độ khó của một bài nói như:

  • Thứ nhất, độ dài của bài nói (Length): Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhận thông tin của bạn, thời gian bài nói càng kéo dài, lượng thông tin phải tiếp nhận càng lớn và đòi hỏi não bộ phải hoạt động nhiều hơn.
  • Thứ hai, tốc độ của bài nói (Speed): Lượng từ có thể nghe được mỗi phút (word per minute) thay đổi tùy thuộc nhiều yếu tố chẳng hạn như trình độ ngôn ngữ, sự quen thuộc với chủ đề nghe… Đối với những người mới bắt đầu học ngoại ngữ, tốc độ bài nói tăng có thể khiến mức độ nghe hiểu thông tin đi xuống do chưa luyện được phản xạ nghe-hiểu hoặc não bộ không có thời gian để xử lý thông tin.
  • Thứ ba, độ khó của các từ xuất hiện trong bài nói (Difficulty of words used): Yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng nghe hiểu khi nghe mà còn tác động đến tốc độ nói và sự trôi chảy khi bắt chước những thông tin đã nghe trong bài. Nếu bài nói có nhiều từ vựng quen thuộc, sẽ hiểu được thông tin và nói theo dễ dàng hơn nhiều. Ngược lại, trong một đoạn có nhiều từ ngữ chuyên ngành, ít xuất hiện, bạn chỉ biết lặp lại một cách vô thức mà không hiểu nội dung mình đang nghe/nói.
  • Thứ tư, trọng âm và ngữ điệu trong câu (Stress and Intonation): Lặp lại thông tin đã nghe, đây là một trong những yếu tố khó bắt chước nhất. Nguyên nhân của điều này là do hệ thống trọng âm, ngữ điệu của ngôn ngữ mẹ đẻ đã thiết lập vững chắc trong não bộ của người học khiến bạn không thể dễ dàng chỉnh sửa thậm chí áp dụng những âm đó vào ngoại ngữ mình đang học. 

Vì vậy, những bài nói mà người học chọn để luyện tập kỹ thuật Shadowing khi chon tư liệu cần đáp ứng những tiêu chi:

  • Độ dài vừa phải, khi mới bắt đầu đoạn nói không nên kéo dài quá 2-3 phút.
  • Video/audio phải có transcript để giúp người học theo kịp thông tin được nói trong bài
  • Nên là những video do người bản xứ nói (ví dụ như phim, chương trình thực tế, bài diễn thuyết…)
  • Chủ đề của bài nói nên có sự quen thuộc nhất định vơi người học, tránh chủ đề khó, nhiều từ chuyên ngành.

2. Bước 2: Nghe & Nghiên cứu transcript

 

Khi thực hành kỹ thuật Shadowing, bạn không nói nhại ngay lập tức mà phải có sự chuẩn bị để hiểu được những nội dung trong bài nói của người bản ngữ, đây chính là bước nghiên cứu transcript (tức là những nội dung nói trong video/audio đều được trình bày dưới dạng chữ để thuận tiện cho quá trình theo dõi). 

Khi nghiên cứu transcript, nhiệm vụ của bạn là tra từ điển, ghi chép và ghi nhớ tất cả các từ /cách diễn đạt mới lạ xuất hiện trong bài. Càng hiểu nội dung nói bao nhiêu, quá trình nghe – lặp lại càng dễ dàng bấy nhiêu.

3. Bước 3: Nghe & Nói theo giống y hệt với tốc độ Audio

 

Luyện tập từng câu 

  • Để bắt đầu tập Shadowing, các bạn hãy luyện tập chậm từng câu. Bật audio lên, nghe kỹ cách phát âm của người bản xứ (trọng âm, nguyên âm, phụ âm, âm đuôi) rồi dừng audio lại để bắt chước (phá